Het gebruik van video in het onderwijs hoeft zich niet te beperken tot het overbrengen van kennis. Uit studies blijkt dat video op veel verschillende manieren kan worden ingezet om verschillende onderwijskundige functies te vervullen. Bijvoorbeeld deze studie die de mogelijkheden van video in drieën deelt:

Fasen van het leerproces

Video kan binnen verschillende fases van een leerproces worden ingezet: in de voorbereiding-, de uitvoering- en de evaluatiefase. Er is daarnaast een verschil tussen studentgestuurd en docentgestuurd gebruik van video’s.

om voorkennis te activeren
Video kan worden gebruikt om studenten zich te laten oriënteren op een bepaald thema van een les of project en zo de voorkennis te activeren. De oriëntatie kan plaatsvinden binnen de les en buiten de les.

Voorbeeld docent-gestuurd: docent toont een video klassikaal in de les om voorkennis te activeren en stelt daar kijkvragen bij.

Voorbeeld student-gestuurd: studenten bekijken, vanuit eigen initiatief en om hun voorkennis te activeren, een video die door de docent online beschikbaar is gesteld of waarnaar de docent verwezen heeft.

informatie te presenteren
Informatie kan via video worden overgebracht en gepresenteerd. Video kan door de docent in de les worden gehanteerd maar ook door de student zelf. Bij beide mogelijkheden kan de docent of de student bepalen of hij/zij bestaand materiaal gebruikt of zelf materiaal ontwikkelt.

Voorbeeld docent-gestuurd: de docent ontwikkelt zelf een instructie/demonstratievideo ter ondersteuning en illustratie van de lesstof.

Voorbeeld student-gestuurd: studenten bekijken via de cursussite een instructie/demonstratievideo die hoort bij een opdracht. De video is optioneel (dient ter ondersteuning) en is gekoppeld aan andere bronnen.

feedback te geven en te reflecteren

Er zijn twee vormen van evaluatie: summatieve evaluatie (toetsend) en formatieve evaluatie (sturend). Daarnaast kan een onderscheid worden gemaakt in de persoon die de evaluatie uitvoert. In een tentamen is het de docent die verantwoordelijkheid draagt voor de feedback. Bij een assessment speelt naast de docent ook de student een belangrijke rol. Er kan sprake zijn van peerassessment, waarbij medestudenten elkaar beoordelen. Video kan als een hulpmiddel dienen bij feedback en reflectie door videofeedback: het opnemen van een prestatie/uitvoering en deze bespreken met een docent en/of medestudent. Video kan ook worden ingezet in het begeleidingsproces tussen een docent en een student via een videoconferentie.

Voorbeeld docent-gestuurd (formatieve evaluatie): een docent krijgt vanuit de training ‘Studio Didactiek’ de opdracht een video van een eigen les te laten maken, ter reflectie en evaluatie.

Voorbeeld student-gestuurd (formatieve evaluatie): studenten maken een video van hun eigen handelen in een opdrachtsituatie. Deze video wordt gebruikt als tussentijdse reflectie voor de student en feedbackmiddel voor docent of medestudent.

te oefenen en te creëren

Het verwerken van informatie. Studenten kunnen op verschillende manieren actief oefenen en opdrachten maken met gebruik van video. De video is een product dat opgeleverd dient te worden.

Voorbeeld docent-gestuurd: de docent geeft studenten een videocasus of andere opdracht met video. Bij de opdracht hoort een voorgeschreven stappenplan die de student precies moet volgen.

Voorbeeld student-gestuurd: de studenten maken in groepjes een eigen film/videoclip en kiezen hierbij zelf een genre en onderwerp. Zij doen dit met eigen gefilmd materiaal. De studenten hebben grote vrijheid in het productieproces en vragen om begeleiding wanneer zij daar behoefte aan hebben. Dit is niet alleen een originele en motiverende manier om studenten met lesstof aan de slag te laten gaan, maar meteen een les in een ict-basisvaardigheid. Op die manier werk je aan de digitale geletterdheid van studenten.

te communiceren
Video als communicatiemiddel tussen docent(en)-student(en), student(en)-student(en), student(en)-expert, docent(en)-docent(en), docent(en)-expert.

Videoconferentie of webconferentie is een vorm van groepscommunicatie via een internetverbinding. Met behulp van een computer, monitor, camera en microfoon kunnen studenten met elkaar (of met docent/expert) communiceren en samenwerken. Denk aan een videogesprek via skype.

Voorbeeld docent-gestuurd: de docent geeft de studenten de opdracht om wekelijks een vlog bij te houden. In de vlog kunnen studenten vragen aan elkaar en aan de docent stellen, ervaringen delen en discussies initiëren. De docent initieert vaak de discussies en controleert frequent of studenten hun bijdrage hebben geleverd.

Voorbeeld student-gestuurd: studenten communiceren en werken samen met medestudenten of een expert middels een videoconferentie.

en tot slot te beoordelen

Het gebruik van video t.b.v. een eindbeoordeling (summatieve evaluatie).

Voorbeeld docent-gestuurd: de docent geeft een eindbeoordeling van opgenomen vaardigheden, de gemaakte videocase of de gemaakte videofilm. Alleen deze beoordeling wordt meegenomen.

Voorbeeld student-gestuurd: de opgenomen vaardigheden, de gemaakte videocase of de gemaakte videofilm wordt naast de docent ook door medestudenten beoordeeld. De student in kwestie geeft ook een zelfbeoordeling die wordt meegenomen in de eindbeoordeling. De student stelt zelf beoordelingscriteria op. Daarnaast zijn er algemene criteria die door de docent zijn vastgesteld.